Nowości w zbio­rach o regionie

Nowości w zbio­rach o regionie

Miasta kujaw­skie w śre­dnio­wieczu : lokacje, ustrój i samo­rząd miejski / Adam Kosecki. – Wyd. I. – Kraków : Wydaw­nictwo Avalon Sp. z o.o., copy­right 2018.
Sygn. 166165

Książka Adama Kosec­kiego jest pierwszą próbą cało­ścio­wego spoj­rzenia na proces lokacji miast, for­mo­wania się ich ustrojów i dzia­łal­ności samo­rządów miej­skich w odnie­sieniu do tery­to­rium całych Kujaw w śre­dnio­wieczu. Od XIII do końca XV wieku podjęto na tym obszarze 28 ini­cjatyw loka­cyj­nych. Tylko 3 spośród nich zakoń­czyły się defi­ni­tywnym nie­po­wo­dze­niem, w wyniku czego pod koniec XV wieku na terenie Kujaw funk­cjo­no­wało 25 ośrodków miej­skich. Do tej pory zagad­nienia ich lokacji, ustroju i władz były poru­szane głównie w publi­ka­cjach poświę­co­nych poszcze­gólnym miastom. Takie ode­rwane od siebie ujęcia nie pozwa­lały spoj­rzeć na proces for­mo­wania się miast kujaw­skich z szer­szej per­spek­tywy. Autor w swojej pracy wyko­rzy­stał pozo­sta­jące często w cieniu zain­te­re­sowań badaczy kujaw­skie księgi miej­skie. Dzięki bada­niom tej materii udało się dotrzeć do nie­zna­nych dotąd imion i nazwisk wielu wójtów, ław­ników, rajców i bur­mi­strzów z miast kujaw­skich. Na nowo odkryci zostali kupcy, rze­mieśl­nicy oraz przed­sta­wi­ciele szlachty, którzy sku­mu­lo­wani razem w różnych pro­por­cjach decy­do­wali o losach poszcze­gól­nych miast. Śre­dnio­wieczne kujaw­skie samo­rządy miej­skie prze­stały być tak bardzo ano­ni­mowe.

Gniazdo zastępcze / Gizela Chmie­lewska. – Łomianki : Wydaw­nictwo LTW, 2018.
Sygn. 166158, 166159

Był taki czas, kiedy tysiące Polaków z ziem wschod­nich dawnej Rze­czy­po­spo­litej, w wyniku wojny i rewo­lu­cyjnej pożogi, utra­ciło swoje rodzinne domy. Tłumy kre­so­wych uchodźców ruszyły wówczas m.in. do War­szawy, Krakowa, Poznania. A gdy tam zabrakło miejsca – także do Byd­goszczy. Od lipca 1920 r. byd­go­skie domy, w których wcze­śniej kró­lo­wało głównie twarde nie­mieckie słowo, zaczęła wypeł­niać śpiewna kresowa mowa. Razem z byłymi wła­ści­cie­lami pięk­nych pałaców, oka­za­łych kamienic i skrom­nych chat trafiły tu cudem ocalone pamiątki, m.in. z Kijowa, Mińska, Sławuty, Humania, Witebska. I właśnie o tym czasie opo­wiada książka Gizeli Chmie­lew­skiej pt. Gniazdo zastępcze.
To historia „utkana” ze wspo­mnień kre­so­wych wygnańców, uzu­peł­niona doku­men­tami i mate­ria­łami z mię­dzy­wo­jennej prasy, bogato zilu­stro­wana foto­gra­fiami.
Ta historia opo­wiada m.in. o rodzi­nach Dunin-Goj­żew­skich, Lip­kow­skich, Nito­sław­skich, Nowiń­skich, Pod­hor­skich, Podo­skich, Rega­meyów, Sągajłłów, Woy­nił­ło­wi­czów, Żerom­skich. Przy­po­mina dzia­łal­ność Inter­natu Kre­so­wego, Gim­na­zjum Kre­so­wego, również Związku Polaków z Kresów Wschod­nich w Byd­goszczy.
Przy­wo­łuje pamięć o Pola­kach z Kresów, którzy w mieście nad Brdą musieli zacząć swoje życie od nowa. I tego czasu na pewno nie zmar­no­wali.

Goto­wość : kryzys byd­goski 1981 / opra­co­wanie Agnieszka Dębska, Maciej Kowal­czyk. – War­szawa : Ośrodek Karta, 2016.
Sygn. 166294p, 166295

Ciąg wypadków w marcu 1981, zwany kry­zysem byd­go­skim, to miesz­czący się w dwóch tygo­dniach przełom poli­tyczny i spo­łeczny w Polsce, który roz­po­czął się w Byd­goszczy incy­dentem, spro­wo­ko­wanym przez władze komu­ni­styczne, a zakoń­czył roz­strzy­gnię­ciem ogól­no­pol­skim – o zasad­ni­czym zna­czeniu dla przy­szłości kraju. Publi­kacja przed­stawia zapis tamtych wyda­rzeń, opo­wie­dziany wyłącznie głosami świadków (głów­nych boha­terów zdarzeń, soli­dar­no­ścio­wych i par­tyj­nych przy­wódców oraz zwy­kłych oby­wa­teli). Odwo­łanie się do ich pamięci ma szcze­gólne zna­czenie, bowiem prosty wykaz faktów nie tłu­maczy istoty prze­łomu – ważne są i racje po obu stro­nach tamtego starcia, i – w nie mniej­szym stopniu – towa­rzy­szące im emocje.
Prof. dr hab. Antoni Dudek w Posłowiu: „W historii każdej rewo­lucji znaleźć można wyda­rzenie będące punktem zwrotnym w jej prze­biegu. Nie­kiedy, jak pucz Kor­ni­łowa w 1917 roku w Rosji, oddziela ono jedną fazę rewo­lucji od drugiej. Może też – na wzór prze­wrotu ter­mi­do­riań­skiego we Francji – zwia­stować wejście ruchu rewo­lu­cyj­nego w fazę schył­kową. Ale zdarza się i tak, że wyda­rzenie takie stanowi apogeum fazy buntu spo­łecz­nego. Nastę­puje po nim natu­ralne roz­ła­do­wanie nastrojów, prze­kre­śla­jące moż­li­wość ich ponownej mobi­li­zacji na podobnym poziomie przez dłuższy czas. Taką właśnie rolę podczas soli­dar­no­ściowej rewo­lucji z lat 1980 – 81 odegrał kryzys byd­goski.”

Byd­goszcz prze­my­słowa : retro prze­wodnik : od warsz­tatu do fabryki / kon­cepcja: Bogna Der­kowska-Kost­kowska ; współ­praca redak­cyjna: Kry­stian Strauss. – Byd­goszcz : Kujawsko-Pomor­skie Centrum Kultury, 2018.
Sygn. 166442p, 166443

Byd­goszcz prze­my­słowa. Retro prze­wodnik – od warsz­tatu do fabryki to pierwsza, popu­lar­no­nau­kowa publi­kacja dedy­ko­wana indu­strialnej historii Byd­goszczy. Jej autorką jest Bogna Der­kowska-Kost­kowska, kie­rownik Pra­cowni Dzie­dzictwa Kul­tu­ro­wego KPCK w Byd­goszczy.
Książka wska­zuje na nie­ru­cho­mości zwią­zane z roz­ma­itymi dzie­dzi­nami wytwór­czości prze­my­słowej. Ilu­stro­wana jest mate­ria­łami archi­wal­nymi przy­go­to­wa­nymi przez Archiwum Pań­stwowe w Byd­goszczy oraz dawnymi rekla­mami pra­so­wymi.
Publi­kacja wydana przez Kujawsko-Pomor­skie Centrum Kultury w Byd­goszczy ukazała się dzięki wsparciu finan­so­wemu przy­zna­nemu na jej reali­zację przez Miasto Byd­goszcz i Samo­rząd Woje­wództwa Kujawsko-Pomor­skiego.

Źródła opisów i okładek :
www​.wydaw​nic​two​avalon​.pl
www​.ltw​.com​.pl
www​.karta​.org​.pl
www​.kpck​.pl